Dan is er mijn VR-headset: een HP Reverb Virtual Reality Headset –
Professional Edition, die eigenlijk gewoon een Reverb G1 bril is. De
controllers zijn dan ook hetzelfde, net als de resolutie van de schermen
(2160×2160). Als ik spreek over een VR-bril, dan bedoel ik een headset.
Maar het blijft een Windows Mixed Reality bril, een recent product met een stevige koppeling met Windows als besturingssysteem. Hierdoor twijfelde ik sterk aan de staat van dit product in Linux.
In 2024 las ik al eens dat er ontwikkelingen waren om deze brillen
werkend te krijgen in Linux. Nieuws dat op tijd kwam, aangezien Microsoft in 2023 aangaf de ondersteuning te zullen beëindigen.
In Linux gebruik je daarvoor Envision, dat een front-end is voor het pakket Monado, waarmee de bril tot leven gewekt wordt. Op deze zeer uitgebreide Wiki vindt je voor de huidige populaire brillen de vereiste configuratiestappen.
Envision installeren vereist allerlei afhankelijkheden die op hun beurt roet in het eten kunnen gooien tijdens installatie dáár weer van. Ook hierom koos ik voor ArchLinux: de afhankelijkheden genoemd in de documentatie hebben dezelfde naam in de pakketbeheerder.

Toen deze geïnstalleerd waren verliep de installatie van Envision eigenlijk behoorlijk vlekkeloos. Niet zo vlekkeloos als in Windows natuurlijk, maar toch bijna dat ik dacht “Nou…was het echt zo simpel?” Een gevoel ook wel ingegeven door het feit dat ik echt nul verwachtingen had.
Met de instellingen op deze pagina drukte ik op “Start” en zag 4-5 seconden later de achtergrondverlichting in mijn bril aanspringen. Voor wat schaamteloze zelfpromotie wil ik even benadrukken dat deze wijziging van mijn hand is. Deze bril communiceert namelijk met de controllers, je hebt er geen BlueTooth adapter voor nodig, maar in de programmacode wordt dat niet opgepakt.
Blender
Terwijl BeatSaber aan het downloaden was (niet het grootste spel dat ik heb) probeerde ik het programma waarmee ik mijn 3D modellen maak als eerste uit: Blender. Zelf gebruikte ik de OpenXR-plugin alleen voor het rondkijken naar en in modellen, modelleren met de controllers vind ik persoonlijk behoorlijk contra-productief en weinig intuïtief.
Deze modellen bekijk ik wel eens, omdat je op deze manier afwijkingen in verhoudingen prima kunt opmerken, veel beter dan in 2D. In 3D zag ik van het onderstaande model onmiddellijk dat het te klein was en dat ik zou moeten bukken om door de voordeur te kunnen lopen:

Hier volstond het herschalen van het hele gebouw, maar toch: in 2D zag het er prima uit. Een ander voorbeeld was deze tram waarvan de raamrand in het echt net aan breed genoeg was om je elleboog op te laten rusten. Maar hoeveel centimeter dat dan precies was? Vier, vijf? Welke maat het ook was, in 3D was het overduidelijk te breed (en dan helpt het ook nog als je zelf regelmatig in het voertuig hebt gezeten):

Net als in Windows start je een OpenXR sessie (als je de plugin in de gebruikersinstellingen hebt geactiveert, wat volgens mij sinds versie 4 niet meer hoeft) door op het VR-tabblad te klikken, rechts in het venster van het kader van de vrije camera.
Net als in Windows kun je (mits Envision/Monado draait) hierna op de “Start VR Session” knop klikken en zou de bril het perspectief vanaf de rendercamera moeten tonen. Dat werkte erg goed, voor mijn opstelling althans.
Met de controllers kun je je verplaatsen vanaf de positie van de rendercamera, maar welke knoppen dat zijn hangt af van hoe je ze zelf instelt, maar vooral, welke controllers je hebt. De G1 controllers (ook wel de “standaard Windows Mixed Reality controllers” genoemd) liepen bij lancering ervan al achter op andere merken.
Verder kan ik je vooral ook aanraden te blijven zitten: de lineaire beweging van de camera werkt zeer goed om gemakkelijk gedesoriënteerd door te raken, vermoedelijk omdat wij als mens zelf niet op die manier bewegen.

Tracking in Beatsaber
Het volgen van de controllers is nog wel een groot probleem. In Windows volgen de camera’s in de bril de positie van de controllers door de LED’s in de ring te volgen. Raken die buiten beeld, schat de bril met gyroscopen en acceleratiesensoren waar de controller zich ongeveer bevindt. In Linux werkt dit laatste voorlopig vrijwel niet en is ook het volgen van de controllers in het zicht van de camera’s … nou ja bij lange na niet zo goed als in Windows.
Van de G1 en Reverb Professional Edition wordt het volgen van de controllers ook in Windows overigens als inaccuraat omschreven. Bij gebrek aan een referentiekader (het is immers mijn eerste VR-bril) kan ik alleen maar zeggen dat ik er behoorlijk van onder de indruk was. Van de G2 schijnt het volgen vooral in Linux aanzienlijk veel beter te zijn, door de 4 camera’s, iets dat deze video van een van de Envision/Monado ontwikkelaars lijkt te bevestigen.
De zijwaartse beweging die ik daarin zie is een gevoelige: mijn bril raakt de controllers dan onmiddellijk kwijt. Wanneer de bril ze weer waarneemt, keert soms alleen de juiste locatie terug, maar niet de hoek van de controller. Dan is het plots alsof je pols 90 graden naar voren is gedraaid. In BeatSaber is het gebruik van de bril dan ook een minder groot succes. Is het cool dat dit nu werkt in Linux? Absoluut.
Drift
Bij het starten van de bril, worden de sensoren gebruikt om z’n uitgangspositie mee te bepalen in de ruimte waarin je speelt. Met de camera’s wordt de beweging en rotatie in die ruimte waargenomen. Ook dit werkt nog niet feilloos. Bij een gebrek aan licht heeft de bril de neiging “weg te lopen” vanaf de virtuele positie waarin je begon.
Dit merkte ik bijvoorbeeld in BeatSaber: tijdens een nummer van ongeveer drie minuten was ik meer dan een meter weggelopen van de voetafdrukken die je onder je ziet. Dit is en vanaf waar je blokjes aan stukken slaat. Binnen 1 nummer van ongeveer drie minuten liep de huidset ruim een meter weg! Een remedie die een ontwikkelaar me aanraadde was zorgen dat de ruimte baad in (egaal) licht. Ik kaatste 2 videolampen tegen het plafond en het verschil was letterlijk dag en nacht: 40 minuten lang speelde ik BeatSaber zonder dat de bril aan de wandel ging!
Maart 2026: Een grote update van Envision
Helaas kwam in maart 2026 de klad erin. Een grote update van Envision maakte dat alles stopte met werken. Wat ik ook doe, ik krijg de bril niet meer aan de praat: de stappen die ik had opgeschreven werken niet. Het opbouwen van het Monadoprofiel mislukt telkens, en wat ik ook probeer om de afhankelijkheid die daar wordt opgenoemd op te lossen, Envision struikelt er elke keer over.
Wordt dus vervolgd.