Reparaties aan camera-apparatuur of accessoires, betekenen vaak dat je je apparatuur een tijdje kwijt bent. Een reparatie zelf uitvoeren kan daardoor vooral logistiek praktisch zijn, zelfs als het budget-technisch niet zoveel voorstelt.
Op mijn werk probeerden we daarom een gladgedraaide Ace M kop zelf te repareren. De pookklem, en ook de plaat op de kop had namelijk geen tandjes meer. Slijtage vermoedelijk veroorzaakt door verkeerd transporteren van het statief, waardoor af en toe een tandje doorslipt en zich stof opbouwt tussen de tandjes. Stof dat een prima schuurmiddel is.
Afgaande op de bouwtekening, zag de reparatie er simpel uit. Maar deze moer, hier rechts zichtbaar, is lastig los te draaien: we probeerden dat eerder met een tang, wat gemakkelijk schade aanricht. Deze moer heeft vier inkepingen, die gelukkig netjes tegenover elkaar liggen.
Sachtler heeft daar natuurlijk prachtig gereedschap voor, wat ze je waarschijnlijk niet verkopen. Als het te koop zou zijn, zou je een afweging maken tussen prijs en mate van inzetbaarheid. Maar wat nou als je het stukje gereedschap zelf kunt maken?
Meten = weten
Ik pakte de schuifmaat om te zien of ik een stukje buis had liggen met de juiste buiten en binnendiameter. De inkepingen zijn 3mm breed, lopen recht en elk paar ligt tegenover elkaar. Iets minder van belang is de diepte: uitsteeksels van 3mm zijn voldoende, de moer zelf heeft 4mm diepe inkepingen. Zolang het gereedschap maar in de inkepingen valt, zit je goed.
De afstand tussen de binnenzijde van 2 inkepingen, is 18mm: dit is je buisdiameter, maar een millimeter groter kan ook. Wanddikte is belangrijker, anders breken de uitsteeksels vermoedelijk af als je er kracht op gaat zetten: bij sommige statieven zit deze moer goed strak.
Een belangrijk aandachtspunt: als je het kunt vinden, koop dan getrokken buis. Buis van de Praxis/Gamma/Karwei is vaak van opgerold, aan elkaar gelast plaatstaal. Dit soort is vaak niet perfect rond (voor dit project niet belangrijk), maar de lasnaad levert vaak een verdikking op aan de binnenzijde, die vreselijk taai is en waar ik voor een ander project aardig wat zaagjes op gebroken heb.
Met een stukje schilderstape om de buis (voor het aftekenen van de posities voor de zaagsnedes), tekende ik op een ander stukje de diameter van de bus, inclusief middelpunt.
Vanuit de hartlijn teken je de inkepingen af: zo liggen ze zo recht mogelijk tegenover elkaar. Plak dit stukje tape op de open kant van de buis en teken de inkepingen vanaf daar over op de zijkant. Het stuk tape op de open zijde omvouwen kan misschien ook, dat probeerde ik zelf niet. Heel misschien dat je er 2-3 moet maken: je zaagt er immers 8 keer doorheen.
Voor het zagen zelf gebruikte ik een figuurzaagje voor metaal. De zaagsnedes hiervan zijn fijn, en je kunt om een hoekje zagen. Bovendien is een beginnetje maken een stuk makkelijker. Probeer niet in 1 keer tegenover elkaar liggende zaagsnedes te zagen: fouten corrigeren (scheef zagen bijvoorbeeld) is moeilijker, maar de kans dat je zaagje breekt vooral een stuk groter.
Een tip: Zaag de inkepingen liever iets te breed (dus iets breder dan 3mm) uit dan te klein. Bijvijlen kan altijd. Teveel speling hebben in de moer kan misschien meer schade aanrichten dan je wil, en maakt dat je hulpstukje kan gaan schuiven in de inkepingen.
Heb je dit gedaan, dan wil je waarschijnlijk de zaagsnedes bijvijlen om de scherpe kantjes eraf te halen. Dan zou het eindresultaat er ongeveer zo uit moeten zien:
(Nee, van het zagen zelf heb ik geen foto’s: bij het fijne metaalstof daarvan houd ik mijn camera het liefst zo ver mogelijk uit de buurt!)
Een krachtarm
Nou heb je aan een stukje buis natuurlijk niks: je moet ook kracht kunnen zetten. Ik boorde daarvoor een gat in de buis om een schroevendraaier in te kunnen steken, om er een soort T-sleutel van te maken. Ben je handig met een draadloze boormachine, dan kun je dit uit de hand doen, maar een kolomboor is aan te raden: je boor hapt met liefde als het gat groter wordt.
Vanuit de hand is het denk ik aan te raden om in kleine stapjes te werken, dus telkens een 2 mm groter boortje dan waar je mee begon.
Ik boorde voor mijn versie van het gereedschap dit gat zo’n 64mm van de inkepingen: je wilt namelijk wat ruimte hebben voor je vingers, zodat die niet tegen de kop klappen als de moer losschiet.
